Dostawa towarów dla której podatnikiem jest nabywca od 1 kwietnia 2013 r.

Dnia 26 kwietnia 2013 napisany przez Marcin Banasiewicz / Komentowanie nie jest możliwe

Zgodnie z nowymi przepisami, które na podstawie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 35) obowiązują od 1 kwietnia 2013 r. podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające towary, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a) dokonującym ich dostawy na terytorium kraju jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku dostawy towarów innych niż gaz w systemie gazowym, energia elektryczna w systemie elektroenergetycznym, energia cieplna lub chłodnicza przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

b) nabywcą jest:

- w przypadku nabycia gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej – podmiot zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 lub art. 97 ust. 4,

- w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana zgodnie z art. 97 ust. 4,

c) dostawa towarów nie jest dokonywana w ramach sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;

Nowe rozwiązania dają podatnikom nieposiadającym siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju wybór, czy chcą owe dostawy rozliczać na zasadzie odwrotnego obciążenia, czy rozliczać VAT na zasadach ogólnych (wyjątkiem jest dostawa gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, dla których co do zasady przewidziana jest metoda odwrotnego obciążenia). Kluczowe dla wyboru opcji odwrotnego obciążenia albo zasad ogólnych będzie dokonanie rejestracji na potrzeby VAT. I tak podatnicy nie zarejestrowani wystawią faktury bez podatku, a zarejestrowani faktury wraz z kwotą należnego podatku.

Ponieważ zjawiskiem dość powszechnym jest, że „stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej” nie uczestniczy we wszelkich dostawach towarów dokonywanych przez danego podatnika ustawodawca postanowił zostawić furtkę dla zastosowania odwrotnego obciążenia przez podatników posiadających na terytorium Polski stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, w przypadku, gdy nie uczestniczy ono w danej transakcji. Według autora niniejszego artykułu zrobił to jednak bardzo niefortunnie. Ust.1a art.17 stanowi bowiem:

„Przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również w przypadku, gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.”

Zgodnie z powyższym nie ulega wątpliwości, że aby zastosować procedurę odwrotnego obciążenia muszą być spełnione wszelkie warunki przewidziane w pkt 5 lit a, b i c za wyjątkiem warunku nieposiadania siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju. Powstaje tu jednak jeden zasadniczy problem. W przypadku, gdy podmiot zagraniczny posiada już takie stałe miejsce na terytorium Polski to co do zasady będzie zobowiązany dokonać rejestracji dla celów VAT. Oznacza to, że w przypadku dostawy towarów innych niż gaz w systemie gazowym, energia elektryczna w systemie elektroenergetycznym, energia cieplna lub chłodnicza przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, będzie zobowiązany wystawić fakturę z kwotą podatku bez względu na to czy dokonuje dostawy ze stałego miejsca prowadzenia działalności, czy to stałe miejsce nie bierze udziału w transakcji.

Powyższe zdaje się potwierdzać uzasadnienie do projektu ustawy:

„Istotną zmianą jest dodanie w przypadku podatników nabywających towary od dokonującego ich dostawy na terytorium kraju podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju wymogu braku rejestracji tego podatnika zgodnie z art. 96 ust. 4 (art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o VAT). Dotychczasowa analiza dokonywanych przez tego rodzaju podmioty transakcji towarowych nie wskazuje, aby był to segment podatny na nadużycia podatkowe bardziej niż w przypadku transakcji dokonywanych przez podmioty krajowe. Proponuje się zatem we wskazanym zakresie odejście od stosowania zasady odwróconego obciążenia i rozliczania tych transakcji na zasadach ogólnych.”

Zgodnie z nowymi przepisami owa furtka dotyczy jedynie dostawy gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej. Oznacza to, że nabycie pozostałych towarów od podatników „zagranicznych”, którzy dokonali w Polsce rejestracji dla celów VAT powinno być rozliczone na zasadach ogólnych nawet, gdy nabyto je spoza stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski. Zdaniem autora znowelizowany art.17 w części dotyczącej nabyć towarów jest nieczytelny i może być mylący. Rozwiązaniem bardziej przystępnym byłoby wprowadzenie zasady ogólnej uzależniającej sposób rozliczenia podatku od dokonania rejestracji oraz wyjątku dla dokonywania dostaw energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej.

Marcin Banasiewicz

Autor jest praktykantem w MMR Consulting sp. z o.o.

Comments are closed.