Optymalizacja podatkowa za pomocą stawek amortyzacyjnych

W związku z początkiem roku podatkowego należy przypomnieć o możliwości sterowania wynikiem podatkowym poprzez obniżanie stawek amortyzacyjnych. Stosowanie obniżonych stawek amortyzacyjnych może okazać się skuteczną metodą pozwalającą na „skonsumowanie” strat podatkowych z lat ubiegłych.

Możliwość obniżenia rzeczywiście stosowanych stawek amortyzacyjnych środka trwałego poniżej poziomu stawek przewidzianych w „Wykazie rocznych stawek amortyzacyjnych” (załącznik nr 1 do ustawy o PDOP) dopuszcza art. 16i ust. 5 ustawy o PDOP. Przepis ten nakłada jednak na podatników pewne warunki o charakterze czasowym polegające na tym, że wyboru stawki niższej niż przewiduje „Wykaz…” dokonuje się:

• począwszy od miesiąca, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji, albo
• począwszy od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego.

Innymi słowy, przepis ten zawiera generalną zasadę zezwalająca podatnikom na obniżanie stawek amortyzacyjnych stosowanych w odniesieniu do wybranych przez siebie środków trwałych amortyzowanych metodą liniową.

Oznacza to, że w przypadku gdy powyższe warunki dotyczące momentu rozpoczęcia stosowania stawek obniżonych zostaną spełnione, podatnik będzie mógł obniżyć stawki amortyzacyjne na wybrane przez siebie środki trwałe nawet do 0%.

Obniżenie stawek amortyzacyjnych jest skuteczną metodą utylizacji strat podatkowych z lat ubiegłych. W wyniku zastosowania wyżej opisanej regulacji można doprowadzić do zmniejszenia lub do całkowitego wstrzymania amortyzacji niektórych lub wszystkich środków trwałych. W ten sposób, minimalizując koszty podatkowe w danym roku rozliczeniowym, stwarzamy warunki umożliwiające „skonsumowanie” strat z lat ubiegłych, które potencjalnie mogą ulec przedawnieniu (przypominamy, że stratę można rozliczyć maksymalnie w ciągu 5 lat). Po rozliczeniu zaległych strat można powrócić do standardowych stawek amortyzacyjnych.

W celu zastosowania tej metody rozliczenia straty, pamiętać należy przede wszystkim o terminach. Obniżenie stawek amortyzacyjnej w stosunku do środków trwałych będących już przedmiotem amortyzacji powinno nastąpić nie później niż w momencie dokonania pierwszego w danym roku odpisu amortyzacyjnego, tj. do 20 lutego (w przypadku gdy rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy). Dlatego też aby skorzystać z tego sposobu rozliczenia straty, należy już w tej chwili podjąć odpowiednie decyzję w tym zakresie.

Istnieją również inne rozwiązania pozwalające zutylizować stratę podatkową (np. transakcje udziałowe – tzw. wash sale – które mogą podwyższać lub obniżać bieżący wynik podatkowy lub transakcje sale and leaseback, dzięki którym w stosunkowo łatwy sposób w obie strony sterować wynikiem podatkowym). Niemniej te mechanizmy można wykorzystać w ciągu roku podatkowego, zaś przedstawiony powyżej sposób związany ze spowolnieniem amortyzacji podlega ograniczeniom czasowym.

Aleksy Miarkowski

Autor jest konsultantem MMR Consulting sp. z o.o. oraz doktorantem w Katedrze Prawa Finansowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.