Upraszczanie podatków metodą memoriałową

W piątkowym wydaniu Gazety Prawnej pojawiła się informacja, że Senat RP podjął uchwałę o skierowaniu do Sejmu senackiego projektu zmian w ustawach o PIT i CIT. Celem nowelizacji jest zmiana zasad zaliczania przez pracodawców do kosztów podatkowych wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS). Dziś do rozliczania tych świadczeń stosowana jest tzw. metoda kasowa. Nowelizacja ma umożliwić stosowanie tzw. metody memoriałowej przy rozliczaniu kosztów z tytułu wynagrodzeń (składek) pracodawcom, którzy regularnie wypłacają wynagrodzenia. I znów zaczyna się polka…
Jak wiadomo, z dniem 1 stycznia 2005 r. ustawodawca wprowadził do ustaw o podatkach dochodowych zapisy ustanawiające zasadę kasowego (czyli w momencie faktycznej zapłaty) ujmowania kosztów z tytułu wynagrodzeń pracowniczych oraz składek na ubezpieczenia społeczne, w części odprowadzanej przez pracodawcę. Założenia takiego rozwiązania były jasne – aby środki trafiały zgodnie z ich przeznaczeniem (do pracowników i do ZUS).
Obecny projekt zakłada wyłom w tej jednolitej zasadzie – umożliwia się bowiem stosowanie metody memoriałowej wyłącznie przedsiębiorcom, którzy terminowo wykonują ciążące na nich obowiązki płatników.
No i pamiętając, że fundamentalnym założeniem przy podatkach jest ich upraszczanie (a, tak! przecież wszyscy to wiedzą; tylko czy robią?) w planowanym rozwiązaniu będą przyjęte następujące założenia: „Zgodnie z projektem w stosunku do wynagrodzeń wypłacanych lub składek od tych wynagrodzeń opłaconych w miesiącu, którego dotyczą, warunkiem stosowania metody memoriałowej będzie uiszczenie tych należności w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy lub wiążącej strony umowy. Inaczej będzie w przypadku składek od wynagrodzeń wypłacanych w miesiącu następnym, których obowiązek uiszczenia powstaje do 15 dnia następnego miesiąca po wypłacie wynagrodzenia. Postanowiono, że płatnicy chcący skorzystać z metody memoriałowej będą musieli zapłacić składki w terminie o jeden miesiąc wcześniejszym (Gazeta Prawna).”
Prawda, że uproszczono? Nie róbmy problemu – najpierw tylko trzeba będzie sprawdzić, jaki jest termin w przepisach prawa pracy, w umowie lub będzie on wynikał z innego stosunku prawnego (w dużych firmach z różnymi kategoriami pracowników mogą być różne terminy). A potem będziemy ustalać: skoro wynagrodzenie jest płatne w następnym miesiącu to jest kosztem uzyskania przychodu w miesiącu poprzednim (o ile wypłacono lub postawiono je do dyspozycji pracownika terminowo – co też trzeba będzie sprawdzić). A składki na ubezpieczenia społeczne, chociaż powinny być zapłacone w miesiącu (do 15-ego) następującym po miesiącu wypłaty wynagrodzenia, to będą kosztem podatkowym (memoriałowo) w miesiącu poprzedzającym miesiąc wypłaty wynagrodzenia, jeśli zostaną zapłacone do 15-ego miesiąca następującego po miesiącu, w którym wynagrodzenie będzie uznawane za koszt uzyskania przychodów.
No i jeżeli pracodawca nie spełni uwarunkowań dla rozliczeń metodą memoriałową, to jeszcze trzeba sprawdzić, czy spełnił te dla rozliczeń metodą kasową. Aha, i trzeba będzie sprawdzić każdy miesiąc osobno, bo w jednym może być memoriał, a w następnym już nie, a potem znów odwrotnie i tak na przemian. Wszystko jasne i proste… jak podatki.

Piotr Roksisz